ALEVi EDEBiYATI
Tarihsel surec icinde yasanan olaylar,insanlar ve yerler dilden dile anlatilarak,saz calinip turkulere dokulerek gunumuze kadar ulasmis ve Alevi-Bektasi edebiyati meydana gelmisdir.
PiR SULTAN ABDAL
16 yy da Sivas'in Banaz ilcesinde yasamis halk ozani ve dusunurdur.Onun,Osmanli baskisina ve zulumune karsi verdigi baskaldiri ve sosyal protest kisiligi olumsuz kilmisdir.Siirlerinde genelde,doga,tabiat,ask ve Osmanli imparatorlugu doneminde Alevilere yapilan baski ve zulumleri anlatmaktadir.Kesinlikle siyasi bir kimligi ve ayrimciligi olmamis herhangi isyana karismamis olmasina karsin donemin Osmanli yonetimince bir tehdit olarak gorulmus ve donemin Sivas/Banaz valisi Hidir pasa tarafindan soyledigi sozler,siirler ve turkuler yuzunden asilmistir.
HACI BEKTAS-i VELi
XIII. yy.da yetismis unlu bir dusunur ve gonul adamidir. Horasan'in Nisabur kentinde dogmustur.
Haci Bektas Veli,Anadolu'ya gocerek,Kirsehir yoresindeki suluca Karahoyuk'e yerlesmis, Orta Anadolu'yu dolastiktan Anadolu insanin gelenek ve goreneklerini ozumseyerek yeni bir bilim ve ogreti merkezi kurmustur.
Kuran-i Kerim i oz,saf ve temiz bir Turkce ile aciklayarak,yorumlamis ve yeni bir dunya gorusu meydana getirmisdir.Makalat, Fevaio. Sadhiyye ve Serh-i Besmek en onemli eserleridir.Mezari,Nevsehir yakinlarindaki,Kirsehire bagli Haci Bektas ilcesinde bulunan turbesindedir.Her yil bu bolgede 14,15,16 Agustos tarihlerinde anma torenleri yapilmaktadir.